Níl mé cinnte fós an úsáidfidh mé an t-abhar a chruthaigh siad sa tráchtas mar go bhfuil roinnt léiheoireachta fós le déanamh agam. An gceapann sibh gur fiú tosnú gan dóhain taighde déanta??????????

Tiocfaimid le chéile arís ar an Aoine thíos sa seomra bia agus scríobhfaidh siad a gcuid tuairimí dom. Ina dhiadh sin beidh cupán tae agus comhrá againn.

Staid an Tráchtais

Teideal

Níl aon teideal roghnaithe fós

Cur síos

Beidh na daltaí ag cruthú a gcuid téacsanna foghlama féin agus ansan beidh siad ag déanamh oibre bunaithe ar na téacsanna sin. Nuair atá na ceachtanna déanta baileofar iad. Tabharfar na téacsanna ar ais dóibh ansan agus déanfaidh siad iarracht feabhas a chur ar chruinneas na Gaeilge iontu. Ní fios fós an mbeidh na daoine a chruthaigh na ceachtanna ag ceartú a gcuid oibre féin.

Obair

Beidh siad ag obair i ngrúpaí agus ina n-aonair

Ábhair

Piocfaidh siad na hábhair a oireann dóibh féin nó go bhfuil suim acu iontu

Téacsanna

Glacfar le “téacs” anseo sa chiall is leithne den bhfocal. ‘Sé sin le rá go bhfaigheadh ceachtanna scríofa, cainte, léitheoireachta nó scríbhneoireachta a bheith i gceist.

Modh Ceartúcháin

Tá se i gceist sa staidéar seo go mbeadh an méid béime is gur féidir ar an obair nó an fhoghlaim neamhspleách. Tá sé i gceist go mbeidh na foghlaimeoirí ag féin-cheartú agus go mbeidh an múinteoir ag feidhmiú mar éascaitheoir.

Glacfar leis go mbeidh leibhéil éagsúla feasacht teangain sa seomra agus ná beidh an t-eolas ag roinnt de na daltaí maidir le conas cruth cruinn a chur ar an teanga. De bharr sin tá sé i gceist próiseas scaflála a bhunú ar dtús. Bheifí ag súil go n-imeoidh siad ón scafláil diaidh ar ndiaidh  de réir mar a éiríonn a gcuid muiníne sa teanga.

Díreofar ar réimse áirithe botún agus earráid. Tabharfar greillí agus bileoga dóibh chun gur féidir leo iad a úsáid mar phointí tagairte. Díreofar ar:

a)      Briathra

Beidh greille ag gach foghlaimeoir leis na briathra neamhrialta ann agus rialacha a bhaineann leis na briathra rialta

b) Uimhreacha

Beidh greille acu le samplaí de bhunuimhreacha, uimhreacha pearsanta agus orduimhreacha

c) Litriú

Cuirfear ceist ar na foghlaimeoirí maidir leis na focail a cheapann siad féin atá deacair le litriú. Scríobhfar liosta de na focail seo ar bhileog dóibh ansan. Ní raghfar thar 100 focal sa liosta seo.

Tástáil

Faoi láthair tá sé i gceist díriú ar uasmhéid de chúigear. Na próiséis tástála a úsáidfear ná:

1. i.            Fócasghrúpa
2. ii.            Agallamh Aonair
3. iii.            Taifid
4. iv.            Nótaí

Tá sé i gceiast monaiteoireacht ginearálta a dhéanamh ar na foghlaimeoirí mar ghrúpa leis. Na próiséis tástála a úsáidfear anseo ná:

1. i.            Ceistneoirí
2. ii.            Taifid ranga (fís b’fhéidir)

Tá an leabhar seo bunaithe ar an gcóras atá sa Bhreatain ach tá nithe úsáideacha dúinne ann fós. Bhí píosa ana-shuimiúil ann a dúirt go mbíonn an rogha ag scoláirí atá ag tabhairt fés na GCSE’s an scrúdú a dhéanamh ó bhéal nó scríofa. Níl an chuma air gur daltaí le deacrachtaí ar nós dyslexia atá i gceist, is rogha oscailte é. N’fheadar féin an maith an smaoineamh é seo. Mar a dhéarfadh na Béarlóirí “don’t throw the baby out with the bathwater”. Thug mé fé ndeara gur foilsíodh an leabhar seo sa bhliain 1989 agus b’fhéidir go bhfuil rudaí athraithe ó shin. Ba bhreá liom níos mó eolais a fháil air -ar bhonn fiosrachta níos mó ná aon rud eile.

Luaitear sa chaibidil nach maith le foghlaimeoirí ag scríobh agus is dócha go bhfuil sé seo fíor in aon ábhar agus ná fuil sé teorannta go dtí teangacha amháin. Chuir sé sin ag smaoineamh mé ar na cúiseanna nach maith le foghlaimeoirí bheith ag scríobh, ó thaobh an dara teanga de. Cinnte tá botúin níos soiléire nuair atá siad scríofa ar pháipéar. Ní dócha gur páirt lárnach í an scríbhneoireacht i saol na bhfoghlaimeoirí agus ar ndóigh, nasctar scríobh le scrúdaithe. San aiste seo luadh cúiseanna ar nós gur catheadh na blianta i seomraí ranga agus múinteoirí ag cuir tromlach na béime ar scríobh na teangain. Chuirfeadh sé seo as d’aon duine. Mé féin san áirimh. Chomh maith leis sin luaitear go gceapann múinteoirí “traisisiúnta” gur ceart deireadh a chur le gach rang le píosa scríbhneoireachta.

Déanadh tagairt nó leath thagairt don dílseacht anseo. Dúradh nach dílseacht iomlán é nuair a thagann foghlaimeoirí le chéile i ngrúpa agus go dtagann píosa téacs mar thoradh. Luadh leis áfach, gur nóta a bheadh scríofa sa dara teanga maidir le cuairt dochtúra nó liosta siopadóireachta -gur téasc dílis a bheadh ansan. Ní théadh an dara píosa leis an rud a bheadh ar intinn agam don tráchtas. Théadh an chéad phíosa níos mó leis is dóigh liom.

Lean sé ar aghaigh le rá gur ceart scríobh a dhéanamh tar éis oibre a bheadh bunaithe ar an trí scil fhoghlama eile. Ba cheart na cleachtaí scríofa a leanfadh iad seo a bheadh tapaidh agus beacht. Ní bheinn go hiomlán i gcoinne na tuairime seo ach bheadh orainn na foghlaimeoirí a ullmhú le haghaidh aistí a scríobh ag an am céanna. (níl mé chun an focal a thosnaíonn le “S” agus a chríochnaíonn le “ú” a lua mar go maródh an fear go bhfuil “P” mar thúslitir ar a ainm mé!)

Chuaigh an aiste ar aghaidh ansan agus thosaigh sí an plé ceisteanna a bhaineann le botúin agus earráidí a cheartú. Seo hé an zón go mbeadh roinnt mhaith dem’ thráchtas bunaithe air. Dúirt sé go gcítear botúin fágtha ar lár mar saghas neamh-chomhlíonadh ar dhualgas. Caithfidh mé a admháil ná cuirim an méid sin béime ar bhotúin le mo chuid foghlaimeoirí fé láthair, níl fhios agam fén gcuid eile agaibh. Ní gur creideamh láidir é atá agam ach bím chomh gnóthach san ag cumarsáid leo agus ag iarraidh iad a chur ag labhairt lena chéile sa dara teanga go ndéanaim dearmad ar iad a cheartú. Deir sé anseo go mba cheart tús áite a thabhairt doa na botúin is tábhachtaí. Deir sé leis go mba cheart aird a dhíriú ar chúrsaí cruinnis nuair a chuireann sé isteach ar an tuiscint agus an chumarsáid. Nuair a cheartaím iad ‘sé seo an modh is mó a bheadh agam. Ar an lámh eile áfach, tá ceist na Gaeilge líofa lofa ann. An chúis gur theastaigh uaim dul i mbun an tráchatais sa chéad áit.

Deir sé go mba cheart ceartúcháin a dhéanamh go héadrom agus neamhfheiceálach. Ceist a bheadh agamsa anseo ná cé acu is ceart an ceartú a dhéanamh? Bheinn ag díriú ar an bhfoghlaimeoir agus féin-cheartúchán sa tráchtas le scafláil san áirimh.  Deir sé chomh maith go mba cheart na ceartúcháin seo a dhéanamh i rith am ranga agus ba ceart níos mó ama, struchtúir agus treoir a thabhairt don bhfoghlaimeoir dá mbeidís de dhíth orthu. Deir sé arís gur ceart léamh siar ar an téacs a dhéanamh i slí atá dearfach. Cad is brí leis seo n’fheadar? Moladh a thabhairt dóibh as ucht na botúin a aithint is dócha. “Positive re-enforcement” mar a dúirt an fear.

Ní a bheadh ar intinn agam don tráchtas agus atá luaite ag deireadh na haiste ná go mba cheart taifid a choimeád de fhorbairt an fhoghlaimeora agus go mbeadh súil siad de dhith air gairid do dheireadh an téarma. Bheifí ag cur caighdéan i gcompráid lena chéile sa tslí seo. Tá’s agam anois go mbeadh daoine ag rá rudaí ar nós “conas is féidir é sin a dhéanamh le gach dalta atá agam?”. Bheadh an rud ceannan céanna ar intinn agam fhéim; ach mar a deir na Béarlóirí “like it or not” is dóigh liom go bhfuil sé in am gur ghlacamar leis an bhfreagracht sin. Níos mó oibre atá i gceist gan dabht ach ón méid atá ar eolas agam fén gcóras sa Bhreatain bíonn ar na múintoirí ansan plean foghlama a dhéanamh do gach foghlaimeoir atá féna gcúram. Go bhfios dom leis, bíonn ar na bunmhúintoirí plean foghlama a thabhairt go dtí an príomhoide gach seachtain. Cúpla blian ó shin nuair a bhí mé ag taisteal in Cuba bhí an deis agam labhairt le roinnt múintroirí agus bíonn orthu plean foghlama a dhearadh do gach foghlaimeoir atá féna gcúram. Ní hamáin sin ach braitheann oideachas triú leibhéal gach foghlaimeoir ar na “pointí” a scórálann siad ag deireadh gach lae ón mbunscoil go dtí an mheánscoil!!!!

Mar a chíonn sibh chuir an aiste seo ag machnamh mé i bhfad níos doimhne ná an aiste roimhe seo.

The Effective Teaching of Modern Languages. Wringe, Colin; Longman; London; 1989

“Researchers generally define an authentic text as a text originally created to fulfill a social purpose in the language for which it wasn intended” ie. amchlár bus nó alt nuachta

Dhein an t-alt céanna soiléiriú maidir le téacsanna simplithe. Tá an leid le fáil i dteideal an téacs seo. Téasc é atá curtha i bhfoirm shimplí chun go mbeadh tuiscint ag na foghlaimeoirí ar an atá á léamh acu ie. téasc a bheadh le fáil i leabhar scoile.

Tá argóintí ar son agus i gcoinne an dá shaghas téacs. Tá téacsanna simplithe bunaithe ar an teoiric “Ionchur Cuimsitheach” nó “Comprehensive Input” nó “i+1″ a chur Krashen chun cinn. Sin é go gcaithfeadh an dara teanga a bheith beagáinín os cionn leibhéal an fhoghlaimeora ach gan a bheith ar leibhéal ró-ard mar go mbeadh sé dothuigthe dóibh. Thógfaí ar an leibhéal sin de réir a chéile tríd an gcaighdeán a ardú beagán ar bheagán. Tá caint an mhúinteora agus idirtheanga tábhachtach sa phróiseas seo leis.

An argóint atá ar son téacsanna dílse ná go bhfuil siad ag deighleál leis an saol mór agus go bhfuil réalachas ag baint leo. De réir na hargóna seo d’ardófaí caighdeán an fhoghlaimeora sa dara teanga mar:

1) Go mbeidís ag plé le nithe a bheadh sa saol laethiúil

2) Go mbeadh caighdeán ard teanga ann. Ní gá dóibh gach focal a bheith ar eolas acu chun an méid atá scríofa a thuiscint.

Argóintí i gcoinne téacsanna simplithe ná, dá simpleofaí an téacs chaillfí ana chuid den míniú. Bheadh ginearálú i gceist leis an míniú leis. Fadhb eile ná go mbíonn cúpla míniú ag focail simplí. Tóg an focal “Francach” mar shampla. Chun téacs a shímpliú deirtear go gcaithfí fad an méid atá scríofa a mhéadú chomh maith.

Argóintí i gcoinne na téacsanna dílse ná go mbeadh foghlaimeoirí ag baint úsáide as foclóirí. Níl an t-alt seo i bhfábhar foclóirí mar deir sé go moillíonn siad an próiseas léitheorachta agus dul chun cinn an fhoghlaimeora sa dara theanga. Toradh ar seo ná leibhéal íseal muiníne. Caithfidh mé a rá go bhfuil fadhb agam leis an dearcadh seo agus go mbeinn ag dul i dtreo an teoiric i+1. Tá ranganna triú leibhéal á múineadh agam cúpla lá sa tseachtain. Seo muintir na céad bliana san ollscoil. An fhadhb is mó atá acu gach bliain ná go bhfuil caighdeán na léachtanna ró ard nó ró acadúil. Tharla sé uair nó dhó go raibh orm féachaint ar théacs (dán le Nuala Ní Dhomhnaill nó a leithéid mar shampla) agus go raibh orm é a mhíniú dóibh i bhfoirm níos simplí agus bheidís san ag úsáid na hidirteangain liom sa chumarsáid.

Bunaíodh an t-alt seo ar staidéar a déanadh ar shamplaí den dá saghas téacs agus úsáideadh córas ana chasta. Córas a bhaineann le staitisticí, ríomhairí agus síceolaíocht. Taighde cainníonctiúil a thugtar ar san is dóigh liom. An uirlis a bhí acu ná “Coh Metrix” agus an aidhm a bhí ann ná fianaise “crua” a chur ar fáil maidir le luach téacsanna dílse agus téacsanna simplithe. Seacht gcuid difriúil a bhí sa mhodh tástála seo. Úsáidfidh mé an téarmaíocht Bhéarla dos na teidil mar go bhfuil roinnt acu ana-theicniúil:

1. Casual Cohesion

Is éard atá i gceist leis seo ná na briathra ócáideacha (casual) atá nasctha leis na cáthníní (particles) a chomhaireamh. eg. (toisc, mar thoradh). Deirtear go mbíonn deacrachtaí ag foghlaimeoirí leo seo agus go mbíonn ana chuid den casual cohesion i gceist le hábhair cosúil le eolaíocht, stair, tíreolaíocht. Ón taithí atá agam féin ag múineadh staire, mhíneodh an fhianaise seo roinnt des na cúiseanna a bhíonn deacrachtaí ag daltaí le stair agus a leithéid a dhéanamh trí Ghaeilge. An toradh a bhí leis an tástáil ná go raibh líon níos airde de seo le fáil sna téacsanna dílse.

2. Connectives agus Logical Operators

Comhnasc atá i gceist acu anseo is dócha. Bhí a fhios agam cheana go raibh comhnasc diúltach agus dearfach sa Ghaeilge. Mar shampla: de bharr (dearfach), de dheasca (diúltach). Tá sé seo i gceist leis an mBéarla leis de réir dealraimh. Cuireann na nithe seo brú ar an gcuimhne reatha agus an toradh a bhí ar an tástáil ná nach raibh mórán difríochta idir an dá téacs.

3. Co-reference

Is éard atá i gceist anseo ná an méid ainmfhocal, téamaí, argóintí a bhíonn ag déanamh forluí thar a chéile. Ardaíonn an luas léitheoireachta má tá ráta ard de seo sa téacs. Shílfeá ón mbunmhíniú a bhí tugtha maidir le téacsanna simplithe gur acu siúd a bheadh an méid ba mhó ach a mhalairt de scéal a thaispeáin an tástáil seo.

4. Density of Major parts of Speech

Úsáidtear an Brill Tagger chun an modh seo a thástáil. Comhraíonn sé de mhéid foirm difriúil des na nathanna atá sa téacs. Grúpáileann sé ainmfhocail, forainmneacha, briathara, dobhriathra agus aidiachtaí le chéile.Cuireann sé tag ar na cáithníní leis cosúil le bunuimhreacha agus aidiachtaí sealbhacha. Ní raibh mórán difríochta sa toradh a fuaireadh tar éis na tástála.

5. Polysemy agus Hypernymy

Is éard atá i gceist le polysemy ná an méid míniúchan atá ag focal agus is éard atá i gceist le hypernymy ná an méid leibhéal atá ag focal. Shílfeá go mbeadh níos mó de seo la fáil sna téacsanna simplithe ach de réir an toraidh, ní raibh móran difríochta eatarthu.

6. Syntatic Complexity

Is éard atá i gceist leis seo ná abairtí gairide laistigh de phíosa téacs a bheadh cuíosach fada. Shílfí go mbeadh ana chuid de seo le haimsiú sna téacsanna simplithe agus bheadh an ceart ag an té a shílfeadh é mar gur b’shin a bhí sa toradh.

7. Word Information an Frequency

Gheofaí eolas na bhfocal a roinnt ina cheithre chuid:

a) Aithnidiúileacht (familiarity)

b) Cruinneas

c) Íomhách

d) Mínithe

Is éard a bheadh anseo ná na focail ceannan céanna a chomhraimh fés na fotheideal thuas. An toradh  a bhí anseo ná minicíocht ard de seo sna téacsanna simplithe.

Na príomh thorthaí a bhí leis an staidéar ná go raibh téacsanna dílse níos fearr d’fhoghlaimeoirí a bheadh ag plé le téacsanna ina raibh plota, caidreamh, cúis is éifeacht i gceist leo. D’athain sé go raibh téacsanna simplithe ag cur fáil níos leithne ar T2 d’fhoghlaimeoirí ach dúirt sé go gcuirfeadh siad isteach ar an dul chun cinn fad-téarmach.

A Linguistic Analysis of Simplified and Authentic Texts: Crossley, Scott A; Louwerse, Max M; McCarthy, Phillip M; McNamara, Danielle S.

The Modern Language Journal, 91 (2007), Lth 15-30

Crochaidh mé an léirmheas den diabhal alt san níos déanaí. Táim cinnte go mbeidh scuaine thimpeall an chúinne chun é a léamh!

Thosaigh mé LdL le mo chailíní sa dara bliain an tseachtain seo caite agus tá carn técsanna dílse cruthaithe acu dá bharr. An fhadhb atá ann ná ná fuil an taighde déanta agam chun dul i ngleic leis sin ach le cúnamh Dé leigheasfar é sin sna seachtainí atá le teacht. Táim idir dhá chomhairle fé héifeacht an LdL. Tá sé curtha dóibh ag dhá ghrúpa anois ach do bhí siad an déanamh ana chuid cumarsáide sa chéad teanga a bhí acu seachas T2. Bhí sé deacair gan mo ladar a chur isteach i gcursaí mar go ngoileann sé orm iad a d’aireachtaint ag labhairt as Béarla…..ach scaoil mé leo. B’fhéidir go bhfuil mé ródhian orthu mar go raibh abhair iontacha reitithe acu. Rud ana shuimiúil a thug mé fé ndeara ná ná fuil oiread is duine amháin acu tar éis úsáid a bhaint as an gclár bán fós agus iad i mbun ranga. Cad a chiallaíonn sé seo n’fheadar?

Tá sé ar intinn agam é seo a dhéanamh arís leo agus b’fhéidir go dtiocfaidh forbairt ar a gcuid scileanna. Fén am sin tá súil agam go mbeidh mé tosnaithe ar mo chuid taighde agus go mbeidh mé ábalta roinnt den ábhar atá cruthaithe acu a úsáid ó thaobh a gcuid feasacht teangain/ceartú botún de.

Anois teacht anEarraigh , tá an la dul chun síneadh……..tosnaigh ag obair Ógie!!!!!!